آب و آفرینش جهان هستی از منظر ادیان شرقی

دین زرتشتی

در داستان آفرینش جهان هستی آورده شده است:اهریمن خدای شر و نابودی در پی شكست از هرمز˛خدای بزرگ و خدای نیكی به جهان تاریكی فرو افتاد˛در این حال هرمز آفرینش گیتی را آغاز كرد.وی نخست آسمان˛دوم آب و سوم زمین˛چهارم گیاه˛پنجم گوسفند˛ششم انسانها و هفتم خرد مینوی را آفرید.

در كتاب بند هشتن ایرانی نوشته جمعی از مولفین آورده شده:بنا به اسطوره ای كهن از گوهر آسمان خلق می شود و همچون دیگر آفریدگان در سه هزار سال حیات گیتی پدید آمده و زمین از آب خلق می شود و زیر زمین را نیز آب فرا گرفته است.

نقش آب در دین یهود

آب در نزد پیروان موسی كلیم ا... نیز از اهمیت خاصی برخوردار است.چنان چه در كهن ترین بخش تورات در باب داستان آفرینش چنین امده است:

در ابتدا خدا آسمان و زمین را آفرید و زمین تهی و غیر حاصلخیز بود و تاریكی ابلیس و روح خدا ˛سطح آب ها را فرا گرفته بود.پروردگار جهانی بساخت در میان آب ها و سپس آب ها را جدا كرد.خداوند جهان آفرین˛گیتی را بساخت و اب های زیر گیتی را از آب های بالای آن جدا كرد و چنین شد ...

پروردگار امر فرمود:آب های زیر آسمانی˛همگی یك جا گرد آیند تا خشكی پدید آید و چنین شد.

خدای جهان آفرین خشكی را زمین نامید وآب های عظیم˛ژرف و افراخ را دریا نمود...

نقش آب و آفرینش گیتی از منظر دین   اسلام    و مذهب تشیع

در قران كریم آیات زیادی وجود دارد كه خداوند بزرگ از آفرینش جهان هستی سخن به میان آورده است.از میان این آیات˛مشهورترین آنها آیه 30 از سوره انبیا است˛كه می فرماید آیا كافران ندیدند كه آسمان ها و زمین بسته بود˛ما آن ها را بشكافتیم و از آب هر چیزی را زنده گردانیدیم˛چرا باز به خدا ایمان نمی آورند.)) آیا تاكید خدا نشان نمی دهد كه اعتقادات ملل شرق با وجود اختلافاتی چند دارای یك ریشه خدایی است.همچنین در آیه دیگری فرموده اندخداوند تمام جنبندگان را از آب آفرید.)) اهمیت آب در قرآن تا بدان جا پیش می رود كه خداوند عرش خود را در آغاز گیتی بر روی آب قرار داده است.((اوست كه آسمان ها و زمین را به شش روز آفرید و عرش او بر روی آب بود.)) سوره هود آیه 7

در جای دیگر خداوند آفرینش آب را برای خدمت به انسان می داند.((خدای یكتاست كه آسمان ها را آفرید و از آسمان آبی نازل كرد و با آن میوه ها را برای شما پدید آورد و كشتی را برای خدمتتان گماشت كه به اذن خدا به دریا می رود جوی ها را به خدمت شما گماشت.))سوره ابراهیم آیه 20

علاوه بر تاكیدات قرآن كریم در مذهب تشیع نیز از قول امامان و معصومین جملاتی كه حاكی از تاكید این امامان بر آیات الهی مبنی بر نقش اصلی آب در آفرینش جهان مادی است به وفور دیده می شود.بیشترین سخنانی كه در حافظه تاریخ و در این باب مانده سخنان گوهر بار امام علی (ع) در كتاب نهج البلاغه می باشد.

قسمتی از خطبه اول امیر المومنین علی (ع)

پس شكاف جوی های لایتناهی را و اطراف و گوشه های آن را باز نموده˛بالای فضا هوا و جای خالی بیافرید˛پس در آن آب كه موج هایش متلاطم و پی در پی بوده واز بسیاری روی هم می غلتید˛جاری كرد.آن آب را پشت باد تندی كه قوی و با صدای بلند بود بر نشاند˛پس به باد فرمان داد تا آن آب را (از هر سو) باز گرداند و محكم نگاهش دارد (تا از هم پاشیده نشود)و باد را تا سر حد آب نگاه داشت و در جایگاه آن آب قرار داد.هوا˛در زیر آن بازو گشاده واز بالایش آب ریخته شده است

نقش آب در ادبیات

 اولین بیت مثنوی که از واژه آب استفاده کرده است در بیت هفدهم است که می فرماید :

هر که جز ماهی ز آبش سیر شد        هر که بی روزیست روزش دیر شد

مولانا، آب را برای ماهی و عشق راستین را برای انسان مایه حیات می داند و همانگونه که حسن و کمال معشوق مطلق، نهایتی ندارد، سوز و گداز عاشقان راه حقیقت هم بی پایان است و بدین سان هیچ گاه سیری و بی نیازی در این خط سیر به وجود نمی آید و همواره در راه طلب معرفت ، رهسپری خستگی ناپذیرند تا به هدف غایی خود نایل آیند. بدین گونه مولانا، با اهمیت ترین مضمون سخن خود را با استعانت از واژه آب بیان داشته است. در ردیف 25 و26 مثنوی می خوانیم:

گر بریزی بحر را در کوزه ای        چند گنجد ؟ قسمت یک روزه ای !
کوزه چشم حریصان پر نشد       تا صدف قانع نشد ، پر در نشد

 می گوید، اگر دریایی را هم برای خود جمع کنی بیش از قسمت یک روز خود را نمی توانی بنوشی. گنجایش خوردو خوراک در حد معینی است . آنچه بیش از اندازه خود فراهم کرده ای، دیگر از آن تو نیست. آنجا که می گوید، کوزه چشم حریصان پر نشد، از دیدگاه حریصان گفته است و الا کوزه لبریز هم شده است. منتها حریصان، این واقعیت عینی را نمی توانند ببینند و همچنان در پی بیشو بیشتر آن میگردند.

 کوزه بودش آب می نامد بدست       آب را چون یافت خود کوزه شکست

 اشاره به این معناست که مراد انسان هرگز به طور کامل حاصل نمی شود و هر موفقیتی قرین شکستی می باشد. وقتی چیزی بدست می آوریم ، طبعاً چیز دیگری را از دست می دهیم.

 او وزیری داشت گبرو عشوه ده      کاو بر آب از مکر، بر بستی گره

کنایه از امری محال است. وقتی بخواهند مهارت کسی را در کاری به مثل بیان کنند می گویند او به آب گره می زند در حالی که آب سیال است و چنین کاری نا ممکن.   

مقدمه 

آبیاری به معنی پخش آب روی زمین جهت نفوذ در خاک برایی استفاده گیاه و تولید محصول می‌باشد. آبیاری و مدیریت آب در مزرعه در عین سادگی هنوز هم از پیچیده‌ترین و به عبارتی از مشکل‌ترین عملیات کشاورزی به شمار می‌رود. بسیاری از متخصصان کشاورزی آبیاری را یک هنر می‌دانند تا علم ، و برخی آن را یک فن قلمداد می‌کنند.

مزایای آبیاری بارانی

امکان استفاده در زمنیهای پر شیب.

توزیع یکنواخت آب آبیاری در تمام نقاط مزرعه.

کمک به رشد بهتر گیاهان با لطیف کردن محیط اطراف گیاهان.

معایب آبیاری بارانی

سموم آفت کش و قارچ کش را از روی برگها می‌شوید.

تاثیر نامطلوب باد در توزیع یکنواخت آب در این نوع از روشهای آبیاری.

هزینه سرمایه گذاری اولیه نسبتا زیاد.

انواع روشهای آبیاری بارانی 

یکی از روشهای آبیاری است که آب را توسط آب پاشها به صورت قطرات ریز باران در آورده و در سطح زمین پخش می‌نمایند و رطوبت مورد نیاز گیاه تامین می‌شود. روشهای آبیاری بارانی بر اساس نوع حرکت بال آبیاری به چهار دسته تقسیم می‌شوند: سیستم‌های آبیاری بارانی ثابت ، سیتم‌های بارانی نیمه ثابت ، آبیاری بارانی با جابجایی متناوب ، آبیاری بارانی با جابجایی مداوم.

آبیاری بارانی ثابت 

در این روش ، به تعداد کافی بال آبیاری و آبپاش وجود دارد بطوریکه احتیاجی به جابجایی بالهای آبیاری و آبپاشها در طول فصل زراعی نمی‌باشد. در سیستم‌های ثابت ممکن است بالهای آبیاری به صورت ثابت در زیر زمین کار گذاشته شود یا این بالها در ابتدای فصل رشد روی زمین چیده شود و در انتهای فصل رشد جمع شوند.

آبیاری بارانی نیمه ثابت 

در این روش ، بالهای آبیاری زیرزمین قرار می‌گیرند و پس از هر آبیاری فقط آبپاشها برروی بال آبیاری جابجا می‌شوند. این کار توسط شیرهای خودکاری که روی بالهای آبیاری نصب شده صورت می‌گیرد.

آبیاری بارانی با جابجایی متناوب 

در این روش ، بال آبیاری در حالیکه آب پاشها روی بال آبیاری ثابت می‌باشند، پس از انجام هر آبیاری جابجا شده و به محل اسقرار بعدی منتقل می‌شوند. پس از هر آبیاری ، بال آبیاری از لوله اصلی جدا شده و به محل بعدی منتقل می‌شود. براساس روش انتقال بال آبیاری سیستم‌های آبیاری بارانی با جابجایی متناوب به سه دسته تقسیم می‌شوند.

سیستم آبیاری بارانی جابجایی با دست

در این روش ، لوله‌های اصلی در طول فصل آبیاری ثابت بوده ولی بالهای آبیاری پس از هر آبیاری به همراه آب پاشهای نصب شده روی آنها توسط دست جابجا می‌شوند.

سیستم آبیاری بارانی قطره‌ای کوچک

در این روش ، بال آبیاری شامل لوله‌هایی است که به دور قرقره‌ای پیچیده شده و در فواصل معینی روی لوله اصلی نصب می‌شود. در انتهای هر یک از لوله‌ها ، آبپاشها توسط ارابه کوچک وصل شده‌اند، ‌این آبپاشها در ابتدای آبیاری به انتهای زمین کشیده می‌شوند بطوریکه در این زمان قرقره کاملا باز شده است.

آبیاری بارانی آبفشان غلتان 

این نوع سیستم شبیه سیستم آبیاری بارانی جابجایی با دست است با این تفاوت که مجموعه یک بال آبیاری روی چرخهای فلزی سوار شده و کل این مجموعه دارای یک موتور بنزینی است.

سیستم آبیاری بارانی با جابجایی مداوم 

در این روش بال آبیاری در موقع عمل آبیاری دارای یک حرکت مداوم و پیوسته است. این سیستم آبیاری شامل سه دسته سیستم آبیاری بارانی آبفشان دوار ، آبفشان خطی و آبفشان قرقره‌ای است.

سیستم آبیاری بارانی آبفشان دوار 

در این روش ، بال آبیاری شامل یک سازه بزرگ فلزی است که توسط برجکهایی در ارتفاع بلندتر از گیاه قرار گرفته و حول نقطه مرکزی که در همان نقطه اتصال بال به لوله اصلی است دوران می‌کند. با توجه به نوع حرکت دورانیبال آبیاری ، آبیاری مزارع به صورت دایره‌ای شکل صورت می‌گیرد.

سیستم آبیاری بارانی آبفشان خطی 

از لحاظ شکل ظاهری شبیه سیستم آبیاری بارانی آبفشان دوار است با این تفاوت که در این روش ، خط لوله اصلی در کنار زمین قرار گرفته و بال آبیاری در کنار آن حرکت رفت و برگشتی دارد.

سیستم آبیاری بارانی آبفشان قرقره‌ای

در این روش بال آبیاری شامل یک لوله است که از یک طرف به دور یک قرقره بزرگ پیچیده شده و از طرف دیگر به ارابه بزرگی که آبپاش روی آن قرار گرفته متصل می‌شود. برای شروع آبیاری ، معمولا قرقره و ارابه را به کنار زمین و جایی که شیر آب از لوله اصلی وجود دارد منتقل کرده و پس از اتصال قرقره به شیر آب ، ارابه را توسط تراکتور کشیده و به انتهای زمین انتقال می ‌دهند.

در این حالت لوله از دور قرقره باز می‌شود. با برقرار شدن جریان لوله توسط موتور ، شیلنگ به دور قرقره جمع می‌شود و ارابه را به طرف قرقره می‌کشد با حرکت ارابه از انتهای زمین به طرف قرقره ، آبیاری یک نوار کامل از عرض زمین انجام می‌گیرد